Z£OTOBia³e z³oto i ¿ó³te z³oto
W Polsce obowi±zuje prawo probiercze (ustawa z dnia 3 kwietnia 1993 r.), co oznacza, ¿e wyroby przeznaczone do handlu, podlegaj± obowi±zkowi badania i cechowania przez specjalne organy probiercze.
Wszystkie wyroby z metali szlachetnych, po uprzednim badaniu, powinny zostaæ opatrzone cech± probiercz±, okre¶laj±c± rodzaj metalu szlachetnego oraz prób±, wyra¿on± w czê¶ciach tysiêcznych.
Obowi±zkowi cechowania nie podlegaj± wyroby ze z³ota lub platyny o masie mniejszej ni¿ 1 gram oraz wyroby ze srebra o masie mniejszej ni¿ 2 gramy w sztuce lub w dwóch sztukach, gdy w obrocie stanowi± parê (np. kolczyki). Jednak dla ka¿dego wyrobu z metalu szlachetnego powinna byæ przypisana jego masa i próba. Nowe wyroby z metali szlachetnych s± ponadto oznaczane znakiem wytwórcy. Wyroby pokryte pow³ok± z metalu szlachetnego lub je przypominaj±ce posiadaj± znaki "metal" lub "met", które odznaczaj± je od wyrobów wykonanych wy³±cznie z metali szlachetnych.
Na cesze probierczej zawarte s± nastêpuj±ce informacje:
- Rodzaj metalu szlachetnego, z którego wykonany jest wyrób
| RYCERZ oznacza wyrób ze Z£OTA |  |
| KOBIETA oznacza wyrób ze SREBRA |  |
| G£OWA KONIA oznacza wyrób z PLATYNY |  |
| G£OWA PSA oznacza wyrób z PALLADU |  |
- Próbê, czyli informacjê o zawarto¶ci metalu szlachetnego w 1000 jednostkach
- Oznaczenie miejsca cechowania:
B - Bydgoszcz/ G - Gdañsk/ H - Chorzów/ K - Kraków/ £ - £ód¼/ P - Poznañ/ W - Warszawa/ V - Wroc³aw/ Z - Czêstochowa
Z³oto samo w sobie jest miêkkim metalem, dlatego do wyrobów jubilerskich stosuje siê stopy z innymi metalami, m.in. srebro, cynk, mied¼, pallad, nikiel, które nie tylko utwardzaj± z³oto, ale zmieniaj± tak¿e jego zabarwienie i wyg³adzaj± powierzchniê. Wiêksza zawarto¶æ czystego z³ota w wyrobie ¶wiadczy oczywi¶cie o wiêkszej warto¶ci tych wyrobów.
Stosuje siê oznaczenia cyfrowe okre¶laj±ce zawarto¶æ procentow± czystego z³ota w wyrobie. I tak np. najpopularniejsza próba z³ota w Polsce 0,585 zawiera w 1 gramie 0,585g czystego z³ota oraz pozosta³± czê¶æ, czyli 0,415g innych metali (srebro, mied¼, pallad, nikiel itp.), maj±cych wp³yw na jego trwa³o¶æ i walory kolorystyczne.
Niemal do koñca XIX w próbê z³ota wyra¿ano w karatach (ct). Czyste z³oto oznaczano jako 24-karatowe (dwudziestka czwórka), 14-karatowe (czternastka)
8 karat - próba 0,333
9 karat - próba 0,375
10 karat - próba 0,417
12 karat - próba 0,500
14 karat - próba 0,585
18 karat - próba 0,750
22 karat - próba 0,916
24 karat - próba 1,000
W zale¿no¶ci od kraju, z jakiego pochodzi bi¿uteria, mo¿e ona mieæ ró¿ne oznaczenia, np. cechê wybit± w urzêdzie probierczym, liczbowe oznaczenie próby wybite przez wytwórcê oraz tzw. imiennik - znak wytwórcy, umo¿liwiaj±cy identyfikacjê producenta, okre¶lany mianem "responsibility mark".
Na rynku mo¿na spotkaæ tak¿e wyroby oznaczone tzw. cech± konwencyjn± z wizerunkiem wagi, któr± stosuj± kraje nale¿±ce do Konwencji o Kontroli i Cechowaniu Wyrobów z Metali Szlachetnych (W. Brytania, Szwajcaria, Irlandia, Austria, Norwegia, Szwecja, Portugalia, Dania, Finlandia, Czechy).
Graficzna prezentacja cech probierczych Z£OTA
- czyli czego nale¿y szukaæ na bi¿uterii.
|
